معاويه t، استاندار شام

 حضرت عمر t در زمان خلافتش، يزيد بن ابی سفيان، برادر معاويه t را والی و استاندار شام قرار داده بود.

در مورد چگونگی عزل ايشان و نصب معاويه t، اقوال گوناگونی وجود دارد:

طبق روايتی که صاحب ((الاستيعاب)) از صالح بن الوجيه نقل کرده است:

حضرت عمر t در سال 19 هـ. ق نامه ای به يزيد بن ابی سفيان می نويسد و به او دستور می دهد که به ((قيساريه)) حمله کند.

يزيد نيز به آنجا حمله کرد و آنجا را تحت محاصره در آورد، اما او تخلف کرد و به سوی دمشق برگشت. آن وقت معاويه نيز t درلشکر کشی بود. معاويهt برنگشت و بر ((قيساريه)) حمله برد و آنجا را در شوال 19 هـ. ق فتح کرد.

و يزيد نيز در ذيحجهء همان سال در گذشت. سپس حضرت عمر t پس از مدتی، نامه ای به معاويه t نوشت و او را استاندار شام قرار داد^([1]).

اما اين نکته را که يزيد از فرمان حضرت عمر t سرپيچی نموده، هيچ کتاب ديگری نقل نکرده است.

بلکه بقيهء مؤرخين می گويند که بعد از وفات و درگذشت يزيد، حضرت عمر t تصميم گرفت که معاويه t را جانشين قرار دهد.

ابن كثير می گويد: وقتی خبر مرگ يزيد به حضرت عمر t رسيد، حضرت عمر t بلافاصله معاويه t را جانشين او قرار داد و بعد از آن برای تسليت نزد ابی سفيان رفت و فرمود:

((أحسن الله عزاک فی يزيد، رحمه الله))

سپس ابوسفيان سؤال کرد، چه کسی را به جای او والی شام می کنی، ای اميرالمؤمنين؟

حضرت عمر جواب داد: برادرش معاويهt را^([2]).

هند بنت عتبه، مادر معاويه t نامه ای به او نوشت که در آن آمده بود:

والله يا بني! إنه قل أن تلد حرة مثلک، و إن هذا الرجل قد استهضک في هذا الامر، فاعمل بطاعته فيما أحببت وکرهت.

پسرم! قسم به خدا، بسيار نادر است، زنی آزاده، مثل تو را به دنيا بياورد، و اين مرد خواهان شتاب تو در اين امر است، پس تو در آنچه دوست داری و دوست نداری از او اطاعت کن.

يا بنی! هؤلاء الرهط من المهاجرين وسبقونا وتأخرنا, فرفعهم سبقهم و قدمهم عند الله ورسوله. وقصر بنا تأخيرنا فصاروا قادة وسادة وصرنا اتباعاً، و قد ولوک جسيماً من أمورهم، فلا تخالفهم، فإنک تجري إلی أمد، فنافس فان بلغته او عقبک^([3])

پسر عزيزم! همانا گروهی از مهاجرين از ما پيشی گرفته اند، و ما دير جنبيده ايم، (و تاخير کرده ايم) پيش دستی شان در اين امر، آنها را بلند کرد، و به خدا و رسول نزديکشان ساخت، تاخيرمان، ما را عقب انداخت، در نتيجه آنان به رهبری رسيدند و ما پيرو آنان شديم. آنان امورشان را به تو که پرتوان هست، سپرده اند. بنابراين با ايشان مخالفت مکن.

معاويه t در زمان حضرت عمر به مدت 4 سال استاندار شام بود. وبعد از شهادت حضرت عمر t، حضرت عثمان نيز بر ايشان اعتماد کامل داشت و نه تنها او را در مقام خويش باقی گذاشت، بلکه سرزمين های ديگری را نيز تحت ولايت و حکومت او داخل نمود. حضرت معاويه t در زمان حضرت عمر t نيز هميشه مشغول جهاد بود و پيشنهاد می داد که از راه دريا می خواهيم بر قبرس حمله کنيم، اما حضرت عمر t اجازه ندادند. معاويه t اين کار را در زمان خلافت حضرت عثمان عملی نمود و با اين ابتکار مصداق حديث رسول الله r قرارگرفت که فرموده بود:

((أول جيش من أمتی يغزون البحر قد أوجبوا))

اولين لشکر امتم که از راه دريا جهاد کنند، بهشت را بر خود واجب کرده اند.

ابن خلدون در مقدمه خويش می گويد: معاويه t اولين خليفه ای است که ناو جنگی ساخته و مسلمانان را از طريق دريا برای جهاد برده اند.

بالاخره معاويه t توانست از طريق دريا، در سال 28 هـ ق جزيرهء قبرس را نيز به تصرف در آورد و آن را جزو سرزمين های اسلامی قرار دهد.

امتیاز بدهید :